Mogelijke oorzaken

Maagklachten kunnen veel verschillende oorzaken hebben. In sommige gevallen komen de klachten door een maagzweer of door zuurbranden. Het slijmvlies van de maag kan ook ontstoken zijn, dit wordt gastritis genoemd.

In de meeste gevallen van (kortdurende) maagklachten is geen duidelijk oorzaak voor de klachten aan te wijzen. Zelfs na uitgebreid onderzoek worden dan geen lichamelijke afwijkingen gevonden.

Wanneer een duidelijke oorzaak niet kan worden gevonden, noemen we dat 'functionele maagklachten'. Het is niet duidelijk waar deze klachten precies vandaan komen. Wat we wel weten is dat de klachten soms worden beïnvloed door leefstijl, voeding of stress.


Zuurbranden

Het maagzuur kan op verschillende manieren klachten in het spijsverteringsstelsel veroorzaken. 

Als de maag zelf is verstoord, bijvoorbeeld door een ontsteking met een bacterie (H. pylori), kan deze zichzelf niet goed beschermen tegen maagzuur. Het zuur zal dan het maagslijmvlies fors gaan irriteren. Dit kan pijnklachten in de bovenbuik, misselijkheid, braken of veel boeren veroorzaken. Wanneer deze irritatie lang genoeg aanhoudt kan een maagzweer ontstaan.

Als de overgang van de slokdarm naar de maag is verstoord kan het maagzuur gemakkelijker de slokdarm in lopen. Dit is vaak 's avonds erger wanneer iemand plat op zijn rug ligt. De slokdarm heeft niet zoals de maag bescherming tegen het zuur en raakt geïrriteerd. Deze irritatie uit zich in pijnklachten achter het borstbeen of onder het borstbeen in het maagkuiltje. 

Wanneer het zuur helemaal tot in de keel of mond komt, kan dit een vieze smaak geven, een stinkende adem of de tanden aantasten. Ook kan het zuur gaan inwerken op de stembanden wat zorgt voor heesheid, of op de luchtpijp met benauwdheid of hoesten als gevolg.

De overgang van de slokdarm naar de maag kan op drie manieren verstoord zijn: 
1.  De kringspier onderaan de slokdarm is te zwak en niet in staat goed te sluiten.
2.  De opening in het middenrif waar de slokdarm doorheen komt is te groot.

3.  Het maagplooitje (soort klepje) sluit de slokdarm niet bij grote druk op de maag.


Middenrifbreuk

Een te grote opening van het middenrif wordt een middenrifbreuk (hernia diafragmatica) genoemd. Deze opening kan langzaam groter worden door bijvoorbeeld overgewicht of veroudering. Ook kan dit aangeboren zijn.

Soms na een harde klap in de buik of zeer hevig braken kan een scheurtje ontstaan waardoor de opening plotsklaps vergroot is. Bij een te grote opening in het middenrif kan de maag naar boven kruipen, de borstkas in. Soms zit bij een heel groot gat de hele maag in de borstkas.

Als de maag (gedeeltelijk) is verplaatst kan het maagzuur gemakkelijker de slokdarm in stromen.

 
Normale situatie (linksboven) en 4 voorbeelden van een middenrifbreuk met verplaatsing van de maag.

Normale situatie (linksboven) en 4 voorbeelden van een middenrifbreuk met verplaatsing van de maag.

 

Niet iedereen met een middenrifbreuk heeft daar klachten van. Andersom kan wel worden gezegd dat ongeveer de helft van iedereen met maagzuurklachten een middenrifbreuk heeft.


Refluxziekte

Zuurbranden die ontstaan doordat het maagzuur terugstroomt de slokdarm in wordt refluxziekte genoemd. Niet iedereen met zuurbranden heeft refluxziekte. Pas wanneer met bijvoorbeeld een kijkonderzoek of een zuurmeting is bewezen dat het zuur de slokdarm in stroomt mag je dit reflux noemen. Er zijn ook mensen die reflux hebben zonder klachten van het maagzuur.


Zuurbranden   +   Reflux (bv door middenrifbreuk)   =   Refluxziekte
   Klacht           +            Lichamelijke afwijkingen          =    Refluxziekte